Stelling: Wat kunnen ongehoorde stemmen bijdragen aan het publieke debat?

Daan Roovers
Publieksfilosoof, docent, programmamaker

daanroovers.png

'Welke stemmen er wel en niet worden gehoord, verschilt per debat. In het debat rondom de bezuinigingen in de psychiatrie kwamen met name (mannelijke, witte) politici, directeuren en psychiaters aan het woord, maar zelden psychiatrische patiënten zelf. Zelf heb ik eens een debat georganiseerd rondom het thema depressie, waarin ik aanvankelijk alleen deskundigen – een filosoof, een psychiater – had uitgenodigd. Toen ik me dat realiseerde, heb ik ook een schrijver uitgenodigd die depressief was. Je moet niet over mensen praten, maar met ze.
Zulke ongehoorde stemmen brengen nieuwe perspectieven naar een al bestaand debat, die niet naar voren komen als deze stemmen systematisch worden uitgesloten. De nieuwe invalshoeken die zij aan het debat toevoegen kunnen uiteindelijk maatschappelijke veranderingen teweegbrengen, zoals in het zwartepietendebat. 
Stemmen die wél gehoord worden, hebben hierin een verantwoordelijkheid. Zij kunnen andere, ongehoorde stemmen toegang geven tot het debat. Ook toeschouwers moeten kritisch zijn. Wordt iedereen wel gehoord? Vanuit welke positie spreekt deze politicus? Wat zijn hun belangen? Het debat is nooit neutraal.'


Ama Koranteng-Kumi
Publicist, docent

amakorantengkumi.jpg

'De tegenvraag die ik zou stellen is: wie hoort wie niet? Ongehoorde stemmen zijn vaak wel gehoorde stemmen in andere ruimtes, buiten het mainstream debat. Het publieke debat is nu vaak een podium voor de mannelijke, witte, heteroseksuele, taalvaardige en relatief hoger opgeleide stem. Deze stem komt voort uit een denkkader dat verankerd is in een joods-christelijke traditie, westerse filosofie, of atheïsme. Deze stem is als norm gaan gelden. Doet een ongehoorde stem intrede in deze mainstream, dan wordt het vaak gezien als een afwijkende of minder valide stem die getoetst moet worden aan de heersende normen en denkkaders, in plaats van gehoord te worden als een autonome en waarheidsgetrouwe stem. 
Een grotere variëteit aan stemmen met verschillende meningen, thema’s en denkkaders laat zien dat er meerdere realiteiten naast elkaar kunnen bestaan. Het mainstream debat kan nu voorbij gaan aan de belevingswereld van ongehoorde groepen en het kan zelfs hun realiteit verbuigen.'


Han van Ruler
Hoogleraar Geschiedenis van de Filosofie

hanvanruler.jpg

'Zoals John Stuart Mill ooit schreef is wie met oude machtsstructuren te maken heeft in eerste instantie nooit geneigd te klagen over die machtsstructuren zelf, maar alleen over de excessen ervan. De middeleeuwse gewone man kon zich eenvoudigweg niet voorstellen dat hij ooit naast de adel politiek actief zou zijn – en vroeg daar dus ook niet om. John Stuart Mill noemde het voorbeeld in verband met zijn pleidooi tegen vrouwenonderdrukking. Eeuwenlang waren vrouwen naar zijn mening ten onrechte buitengesloten geweest in de politiek en uitgesloten van scholing. Dat feministische pleidooi stamt alweer uit 1869, maar ook vandaag de dag zijn vrouwen nog steeds zwaar ondervertegenwoordigd in de media en het publieke debat. Alle reden dus om met #ikschrijf op zoek te gaan naar stemmen die nog niet worden gehoord en naar verborgen talent dat nog moet worden ontdekt te midden van het niet-mannelijke deel van onze bevolking.'