Auteur: Tess Czerski

Stelling: Positieve discriminatie is onrechtvaardig

Sophie van Balen
Filosoof, initiatiefnemer #ikschrijf

De ondervertegenwoordiging van vrouwen in het publieke debat maakt positieve discriminatie tot een onmisbaar hulpmiddel. Voor sommigen voelt dat onrechtvaardig, maar zelfs als je geen voorstander bent van diversiteit is positief discrimineren gerechtvaardigd uit naam van de democratie. 
In een rechtvaardige democratische samenleving heeft iedere (volwassen staats-)burger recht op inspraak. Natuurlijk kunnen we niet over iedere beslissing een volksstemming laten plaatsvinden en daarom bestaat er een tweede inspraaksysteem: het publieke debat. In verschillende media gaan burgers met elkaar in gesprek over politieke issues. Maar net als in vele andere landen wordt in Nederland dit debat grotendeels gevoerd door een vrij homogene groep mensen. Je zou kunnen tegenwerpen: dat doet er niet toe, het gaat om de kwaliteit. Maar zelfs als we willen vertrouwen op de stem van hoog-opgeleide experts (en dus niet per sé culturele, klasse- of genderdiversiteit willen nastreven) dan nog zien we een grote discrepantie tussen het aantal afgestudeerde vrouwen aan de universiteit en het aantal vrouwen met een stem in het publieke debat. De vraag is dus: is de vorm of inrichting van het debat wel goed? Is de toegangsweg naar het publieke debat voor iedere burger even begaanbaar of liggen er vormen van discriminatie in verscholen?
De discrepantie tussen het aantal vrouwelijke experts en het aantal vrouwen in het publieke debat toont dat het systeem discriminatoire trekken vertoont. Positieve discriminatie bestrijdt dit onrecht en is daarom een noodzakelijk en gerechtvaardigd hulpmiddel. Zélfs voor diegenen die diversiteit niet het nastreven waard vinden.


Sebastien Valkenberg
Filosoof, auteur

Als de uitkomsten van een wedstrijd niet bevallen, zijn er twee mogelijkheden. Sommige deelnemers moeten harder hun best doen. Of je begint gewoon een nieuwe competitie met eigen spelregels.
#ikschrijf kiest voor optie twee. Eerder dit jaar ging het mis met de uitreiking van de Socratesbeker, vond dit feministische initiatief: te weinig vrouwen onder de genomineerden voor deze filosofieprijs. Om deze “vrouwenstilte” te doorbreken, zo meldt hun website, bedachten ze een essaywedstrijd. “De enige eis: vrouw zijn. Sorry mannen!” 
Zelden ging discriminatie gepaard met zo weinig schroom. Critici die mij verdenken van rancune omdat ik niet mag meedoen, kan ik geruststellen. Hoe maken we iets van de toekomst? Filosofen met grote vergezichten hebben we genoeg, geen idee wat ik daaraan nog zou moeten toevoegen.
Ik kan me eerlijk gezegd ook niet voorstellen dat vrouwen besluiten mee te doen. Door een bevolkingsgroep van deelname uit te sluiten, staat dit vast: de winnaar is tenminste van het juiste geslacht. Maar de prijs die hij – excuus: zíj – betaalt is hoog. Haar essay kan nog zo goed zijn, altijd zal de verdenking blijven dat winnen op eigen kracht niet lukte.

Stelling: De feminisering van de maatschappij is een mythe

Jens van Tricht
Adviseur mannenemancipatie, directeur Emancipator.nl

Helaas leven we nog steeds in een patriarchale maatschappij waarin mannelijke waarden als hoogste goed worden beschouwd. Als de normen in onze samenleving op vrouwen zijn gericht, waarom is het stempel ‘vrouwelijk’ dan voor veel mannen nog een belediging?
Dat vrouwen en vrouwelijkheid ook in een 'feminien' land als Nederland als minderwaardig worden beschouwd, blijkt uit het feit dat vrouwen wel op de maatschappelijke ladder stijgen door zogenaamd mannelijke eigenschappen als onafhankelijkheid te ontwikkelen, maar dat mannen op diezelfde ladder vooral dalen wanneer ze zogenaamd vrouwelijke eigenschappen als kwetsbaarheid en zorgzaamheid in zich blijken te hebben. Mannen mogen immers geen mietje zijn.
De druk op mannen om hun mannelijkheid te bewijzen, leidt tot criminaliteit, zinloos geweld, geweld tegen vrouwen en homo's, depressie, vandalisme, alcohol- en drugmisbruik, verkeersonveiligheid, en andere maatschappelijke en persoonlijke problemen.
Feminisering van de samenleving? Was het maar waar! 


Stella Bergsma
Schrijver, opiniemaker, frontvrouw Einsteinbarbie

Een Australische schooljuf merkte dat ze jongetjes in haar klas vaker aan de beurt liet komen. Vanaf dat moment lette ze er streng op dat ze alle kinderen in de klas evenveel aan het woord liet. De jongetjes begonnen te klagen dat ze werden achtergesteld. Als je een cirkel met vijf stippen en drie vierkantjes hebt en er komt een vierkantje bij, is er dan sprake van vierkandisering van de cirkel? In een bos zijn 50 elfjes en 30 kabouters aan het feestvieren. Vijf elfjes gaan even chillen op een paddenstoel, is het feest nu compleet gekabouteriseerd? Nee hè, lieve kindertjes. Als de elfjes een rodepuntmuts-tsunami zouden signaleren, is er eerder sprake van gevoelskabouterisering. Misschien komen deze allegorieën wat infantiel over, maar sprookjesduiding kan best nuttig zijn. In alle voorbeelden zijn de verhoudingen gelijker geworden, maar sommige jongetjes, stipjes en elfjes ervaren zichzelf  nou eenmaal  als gelijker dan anderen.

Stelling: Wat kunnen ongehoorde stemmen bijdragen aan het publieke debat?

Daan Roovers
Publieksfilosoof, docent, programmamaker

daanroovers.png

'Welke stemmen er wel en niet worden gehoord, verschilt per debat. In het debat rondom de bezuinigingen in de psychiatrie kwamen met name (mannelijke, witte) politici, directeuren en psychiaters aan het woord, maar zelden psychiatrische patiënten zelf. Zelf heb ik eens een debat georganiseerd rondom het thema depressie, waarin ik aanvankelijk alleen deskundigen – een filosoof, een psychiater – had uitgenodigd. Toen ik me dat realiseerde, heb ik ook een schrijver uitgenodigd die depressief was. Je moet niet over mensen praten, maar met ze.
Zulke ongehoorde stemmen brengen nieuwe perspectieven naar een al bestaand debat, die niet naar voren komen als deze stemmen systematisch worden uitgesloten. De nieuwe invalshoeken die zij aan het debat toevoegen kunnen uiteindelijk maatschappelijke veranderingen teweegbrengen, zoals in het zwartepietendebat. 
Stemmen die wél gehoord worden, hebben hierin een verantwoordelijkheid. Zij kunnen andere, ongehoorde stemmen toegang geven tot het debat. Ook toeschouwers moeten kritisch zijn. Wordt iedereen wel gehoord? Vanuit welke positie spreekt deze politicus? Wat zijn hun belangen? Het debat is nooit neutraal.'


Ama Koranteng-Kumi
Publicist, docent

amakorantengkumi.jpg

'De tegenvraag die ik zou stellen is: wie hoort wie niet? Ongehoorde stemmen zijn vaak wel gehoorde stemmen in andere ruimtes, buiten het mainstream debat. Het publieke debat is nu vaak een podium voor de mannelijke, witte, heteroseksuele, taalvaardige en relatief hoger opgeleide stem. Deze stem komt voort uit een denkkader dat verankerd is in een joods-christelijke traditie, westerse filosofie, of atheïsme. Deze stem is als norm gaan gelden. Doet een ongehoorde stem intrede in deze mainstream, dan wordt het vaak gezien als een afwijkende of minder valide stem die getoetst moet worden aan de heersende normen en denkkaders, in plaats van gehoord te worden als een autonome en waarheidsgetrouwe stem. 
Een grotere variëteit aan stemmen met verschillende meningen, thema’s en denkkaders laat zien dat er meerdere realiteiten naast elkaar kunnen bestaan. Het mainstream debat kan nu voorbij gaan aan de belevingswereld van ongehoorde groepen en het kan zelfs hun realiteit verbuigen.'


Han van Ruler
Hoogleraar Geschiedenis van de Filosofie

hanvanruler.jpg

'Zoals John Stuart Mill ooit schreef is wie met oude machtsstructuren te maken heeft in eerste instantie nooit geneigd te klagen over die machtsstructuren zelf, maar alleen over de excessen ervan. De middeleeuwse gewone man kon zich eenvoudigweg niet voorstellen dat hij ooit naast de adel politiek actief zou zijn – en vroeg daar dus ook niet om. John Stuart Mill noemde het voorbeeld in verband met zijn pleidooi tegen vrouwenonderdrukking. Eeuwenlang waren vrouwen naar zijn mening ten onrechte buitengesloten geweest in de politiek en uitgesloten van scholing. Dat feministische pleidooi stamt alweer uit 1869, maar ook vandaag de dag zijn vrouwen nog steeds zwaar ondervertegenwoordigd in de media en het publieke debat. Alle reden dus om met #ikschrijf op zoek te gaan naar stemmen die nog niet worden gehoord en naar verborgen talent dat nog moet worden ontdekt te midden van het niet-mannelijke deel van onze bevolking.'