Stelling: Positieve discriminatie is onrechtvaardig

Sophie van Balen
Filosoof, initiatiefnemer #ikschrijf

De ondervertegenwoordiging van vrouwen in het publieke debat maakt positieve discriminatie tot een onmisbaar hulpmiddel. Voor sommigen voelt dat onrechtvaardig, maar zelfs als je geen voorstander bent van diversiteit is positief discrimineren gerechtvaardigd uit naam van de democratie. 
In een rechtvaardige democratische samenleving heeft iedere (volwassen staats-)burger recht op inspraak. Natuurlijk kunnen we niet over iedere beslissing een volksstemming laten plaatsvinden en daarom bestaat er een tweede inspraaksysteem: het publieke debat. In verschillende media gaan burgers met elkaar in gesprek over politieke issues. Maar net als in vele andere landen wordt in Nederland dit debat grotendeels gevoerd door een vrij homogene groep mensen. Je zou kunnen tegenwerpen: dat doet er niet toe, het gaat om de kwaliteit. Maar zelfs als we willen vertrouwen op de stem van hoog-opgeleide experts (en dus niet per sé culturele, klasse- of genderdiversiteit willen nastreven) dan nog zien we een grote discrepantie tussen het aantal afgestudeerde vrouwen aan de universiteit en het aantal vrouwen met een stem in het publieke debat. De vraag is dus: is de vorm of inrichting van het debat wel goed? Is de toegangsweg naar het publieke debat voor iedere burger even begaanbaar of liggen er vormen van discriminatie in verscholen?
De discrepantie tussen het aantal vrouwelijke experts en het aantal vrouwen in het publieke debat toont dat het systeem discriminatoire trekken vertoont. Positieve discriminatie bestrijdt dit onrecht en is daarom een noodzakelijk en gerechtvaardigd hulpmiddel. Zélfs voor diegenen die diversiteit niet het nastreven waard vinden.


Sebastien Valkenberg
Filosoof, auteur

Als de uitkomsten van een wedstrijd niet bevallen, zijn er twee mogelijkheden. Sommige deelnemers moeten harder hun best doen. Of je begint gewoon een nieuwe competitie met eigen spelregels.
#ikschrijf kiest voor optie twee. Eerder dit jaar ging het mis met de uitreiking van de Socratesbeker, vond dit feministische initiatief: te weinig vrouwen onder de genomineerden voor deze filosofieprijs. Om deze “vrouwenstilte” te doorbreken, zo meldt hun website, bedachten ze een essaywedstrijd. “De enige eis: vrouw zijn. Sorry mannen!” 
Zelden ging discriminatie gepaard met zo weinig schroom. Critici die mij verdenken van rancune omdat ik niet mag meedoen, kan ik geruststellen. Hoe maken we iets van de toekomst? Filosofen met grote vergezichten hebben we genoeg, geen idee wat ik daaraan nog zou moeten toevoegen.
Ik kan me eerlijk gezegd ook niet voorstellen dat vrouwen besluiten mee te doen. Door een bevolkingsgroep van deelname uit te sluiten, staat dit vast: de winnaar is tenminste van het juiste geslacht. Maar de prijs die hij – excuus: zíj – betaalt is hoog. Haar essay kan nog zo goed zijn, altijd zal de verdenking blijven dat winnen op eigen kracht niet lukte.