De finalisten

 
 

onze toekomst

Uit 263 deelnemers selecteerde de jury van de #ikschrijf-essaywedstrijd 10 kandidaten voor de shortlist. Zij schreven een essay over de vraag ‘Hoe maken we wat van de toekomst?’ Een indruk:

Lietje Bauwens pleit voor een nieuwe manier van denken waarin complexiteit omarmd wordt. ‘Om het lokale, op begrenzing gerichte, discours open te breken is het noodzakelijk globalisering en complexiteit te omarmen. Door bijvoorbeeld de Chinese productiemacht niet te bevechten met een moestuin maar, zoals cyberfilosoof Michel Bauwens doet, na te denken over een globale peer2peer structuur die als een soort lijm verschillende bottom-up projecten met elkaar verbindt. We moeten groter, complexer en daarmee eigenlijk ‘fictiever’, leren denken.’

Julie Benschop-Plokker gelooft in de kracht van verhalen. ‘Verhalen brengen een verandering in de werkelijkheid teweeg. Ze creëren iets wat er daarvoor nog niet was. […] Het verhaal roept een werkelijkheid op, die de ‘echte’ werkelijkheid weerspreken kan; die onze koers verandert (al is het maar minimaal). De werkelijkheid van deze scheppende woorden kan zelfs sterker blijken dan die welke zich willekeurig aan ons voordoet.’

Daphné Dupont-Nivet pleit voor een realistischer mensbeeld. ‘Langzaamaan ontstonden scheurtjes in mijn beeld van de mens als een geheel rationeel en onafhankelijk individu dat de toekomst naar eigen hand zet. Ook wel: de ultieme man, die sinds de Verlichting de regie voert in het Westerse wereldbeeld. Nu pas zie ik hoe verblindend de illusie is dat we allemaal in ons uppie onze toekomst vormgeven. In elke situatie, persoonlijk en professioneel, zijn we voortdurend afhankelijk van de hulp maar ook onderhevig aan de grillen van anderen.’

Liesbet Heyse stelt een pragmatische oplossing voor. ‘Zou het niet mooi zijn als er een internationaal uitwisselingsprogramma kwam, zodat alle Nederlanders een tijdje in een ander land kunnen gaan wonen om te ontdekken wat zij zouden missen voordat er keuzes voor de toekomst worden gemaakt?’

Marjolein Lanzing richt zich op de ethische kant van technologische vooruitgang: ‘Ontwerpen kunnen mijn studenten. Ze presenteren ideeën en mogelijkheden waar Isaac Asimov nog een sciencefiction puntje aan kan zuigen. Moeilijker is het om de maatschappelijke betekenis van de ontwerpen in te schatten; om een stap terug te doen en jezelf eens af te vragen in wat voor samenleving je eigenlijk wil leven en om te beoordelen of je ontwerp dat beeld ondermijnt of versterkt. We maken constant iets van de toekomst. De vraag is hoe we er iets betekenisvols maken. Dat kan alleen als we de juiste ethische vragen stellen.’

Lisanne Didi Onderwater gelooft dat we vooral moeten leren naar onszelf te luisteren. ‘Haal die iPod-oortjes uit je oren, zet je scherm uit en luister naar je eigen gevoelens en motivaties. Daar heb je meer dan genoeg aan.’

Andrea Speijer-Beek neemt onze collectieve identiteit onder de loep. ‘In de kern is de crisis van de parlementaire democratie een simpel misverstand over wat het betekent om een ‘we’ te zijn.’

Joke de Wolf vindt dat we minder moeten fotograferen en terug moeten naar het ouderwetse tekenen, zodat we onze ervaringen met aandacht beleven. ‘Ervaren is niet alleen de rit met de achtbaan, het is ook de herinnering aan de details van de rit. Je eigen plaats in die achtbaan, de persoon naast je, het uitzicht net voor die gruwelijke duik naar beneden, en de geuren, kleuren en geluiden eromheen.’

Yanaika Zomer gelooft dat we het idee moeten laten varen dat vrouwen een natuurlijke categorie vormen. ‘Juist in meerstemmigheid ligt de macht om te ontregelen en vaste verhoudingen te ondermijnen. Dan zijn nieuwe verhoudingen mogelijk. Zelfgekozen, krachtige verbindingen, die vele malen effectiever zijn dan welke strijd om gelijkheid dan ook. Pas als we de natuur achter ons kunnen laten, zijn we op weg naar de toekomst.’

Dionne Zwier, onze jongste deelnemer, schrijft een persoonlijk verhaal over haar burn-out en de lessen die ze eruit trok: ‘Ik heb voornamelijk geleerd mijzelf los te maken van wat anderen van me vinden. Ik was zo bezig met leven vanuit een extrinsieke motivatie, dat ik leefde zonder mezelf en me niet meer bewust was van wat ík nou eigenlijk wilde, voelde, waardeerde en was. Ik leefde voor de verwachtingen van anderen. Ik leefde in de klauwen van de prestatiemaatschappij. En zo velen met mij. Zorg dat jij de keuzes maakt, voordat de keuzes jou maken.’

De uitreiking vindt plaats op maandagavond 10 april in de Nieuwe Liefde te Amsterdam. Kom ook →